Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Spreuken: verschil tussen versies

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
(CathEn)
Regel 122: Regel 122:
* [[Statenvertaling]]
* [[Statenvertaling]]
* Permanent link: [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Book_of_Proverbs&oldid=458679339 en.wikipedia.org] id=458679339
* Permanent link: [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Book_of_Proverbs&oldid=458679339 en.wikipedia.org] id=458679339
* [http://www.newadvent.org r.k. internet encyclopedie]
* {{CathEn|12505b|Proverbs}}
* [http://www.bible.org protestantse orthodoxe internet encyclopedie]
* [http://www.bible.org protestantse orthodoxe internet encyclopedie]
{{References}}
{{References}}

Versie van 7 jan 2012 19:26

rel=nofollow

Het boek Spreuken is een van de boeken in de Hebreeuwse Bijbel. In het Oude Testament hoort het bij Poëzie en wijsheid. In de Tenach, hoort het bij de Geschriften.

De Hebreeuwse naam van het boek is Misjlei, hetgeen vertaald kan worden met allegorie of woorden van wijsheid. "Misjlei" is een afkorting van "Mísjlê Sjelomo" (Spreuken van Salomo), de titel in de Masoretische Tekst. In de Vulgata werd de naam: "Liber Proverbiorum".

Auteur en ontstaan

Evenals bij veel andere bijbelboeken, zijn er twee zienswijzen. In de moderne opvatting (bijv. C. H. Toy) is het duidelijk dat de auteur spreuken die reeds in omloop waren verzamelde zoals deze tot hem kwamen, en ze ook aanpaste en uitbreidde met eigen spreuken.

In het bijzonder zijn er sterke aanwijzingen dat de spreuken aanpassingen zijn van oudere Egyptische wijsheidsliteratuur. Ook is het mogelijk dat het boek zich door de tijd heen ontwikkelde, waarbij latere auteurs aanvulden met wat er in hun tijd leefde. De samenstelling wordt door moderne theologen vaak na de Babylonische ballingschap geplaatst. Ook in het Tweestromenland kende men echter een lange traditie van dit genre, bijvoorbeeld de Sumerische spreuken.

Klassieke theologen, zowel rooms-Katholieke als protestantse, houden graag vast aan een auteurschap van Salomo, waarbij een gedeelte in de tijd van Hizkia aan het boek is toegevoegd. (Hoofdstuk 25:1).

Inhoud

In het algemeen betekent het Hebreeuwse woord Mashal (meervoud Míshlê) een representatief gezegde, dat wil zeggen: iets wat in één geval geldt maar op meerdere situaties toepasbaar is. Het is een verzameling moralistische en filosofische uitspraken in dichtvorm. Het boek bevat een praktische levensfilosofie, en is een compilatie en aanpassing van volksspreekwoorden.

Poëzie

Het boek Spreuken is een voorbeeld van Hebreeuwse poëzie, andere voorbeelden zijn Job, Psalmen, Prediker, Hooglied, Klaagliederen en veel profetische teksten. Eindrijm is geen belangrijk kenmerk van Hebreeeuwse poëzie. De belangrijkste stijlfiguur is het parallellisme, dat wil zeggen dat de tweede zin of grotere eenheid de eerste aanvult, herhaalt, of ontkennend omkeert.[1] Een voorbeeld:

Hoe lang nog (A), luiaard,
zul je blijven slapen, (B)
wanneer (A)
kom je uit bed? (B)
Nog even dan? (C)
Nog even (C)
slapen, (D)
nog een beetje (C)
rusten, (D)
een ogenblik nog (C)
blijven liggen? (D)
Armoede (E)
overvalt je (F)
als een struikrover, (G)
gebrek (E)
slaat je neer (F)
als een bandiet.(G)
Spreuken 6:9-11

Indeling

Het boek wordt gewoonlijk in drie delen verdeeld:

  1. Hoofdstuk 1-9, waarin wijsheid als het hoogste goed wordt voorgesteld;
  2. Hoofdstuk 10-24;
  3. Spreuken van Salomo "die de mannen van Hizkia, de koning van Juda, verzamelden" (Hoofdstuk 25-29).

Deze worden gevolgd door twee aanvullingen

  1. "De woorden van Agur" (Hoofdstuk 30);
  2. "De woorden van koning Lemuel" (Hoofdstuk 31).

Van de namen Agur en Lemuel is verder niets bekend.

Relaties met andere Bijbelboeken

I Koningen 4:32 of 5:12 (er is controverse over de versnummering) vermeldt dat Salomo meer dan 3000 spreuken schreef. Degene die in dit boek vermeld staan, kunnen niet meer dan een selectie hieruit vormen. In het Nieuwe Testament zijn er meer dan dertig citaten uit dit boek.

Voorbeelden van spreuken

Voorbeelden van spreuken zijn :

  • Oneerlijk verkregen rijkdom baat je niet, rechtvaardigheid (gerechtigheid SV) redt van de dood. (Spreuken 10:2)
  • Het juiste woord op de juiste tijd, is als een gouden appel op een zilveren schaal. Een wijze vermaning voor een luisterend oor, is als een gouden ring, een sieraad van het zuiverste goud. (Spreuken 25:11 en 12)
  • Niets waard! Niets waard!’ zegt de koper, (de koopman) maar als hij weggaat, wrijft hij zich in de handen. (Spreuken 20:14)
  • Al leg je een dwaas in een vijzel en stamp je hem tussen de graankorrels fijn, zijn dwaasheid stamp je er niet uit. (Spreuken 27:22)
  • (De deugdzame huisvrouw zoekt naar de koopjes en de aanbiedingen) Zij is als de schepen eens koopmans; zij doet haar brood van verre komen. (Spreuken 31:14)

Wijsheden uit Spreuken

De allesovertreffende waarde van wijsheid.[2]
  • "Wijsheid, samen met verstand, is het voornaamste" (4:5-8; 16:16)
  • "Vereisten voor het verwerven van wijsheid" (2:1-9; 13:20)
  • "Voordelen van wijsheid, zoals zekerheid, bescherming, eer en een langer, gelukkiger leven" (2:10-21; 3:13-26, 35; 9:10-12; 24:3-6, 13, 14)
  • "De gepersonifieerde wijsheid was Jehovah’s medewerker" (8:22-31)
  • "De tragische gevolgen van het in gebreke blijven wijs te handelen" (1:24-32; 2:22; 6:12-15)
Juiste houding tegenover God[2]
  • "Vertrouw op Jehovah" (3:5, 6; 16:20; 18:10; 29:25)
  • "Vrees hem en mijd het kwaad" (3:7; 10:27; 14:26, 27; 16:6; 19:23)
  • "Eer hem door de ware aanbidding te ondersteunen" (3:9, 10)
  • "Aanvaard zijn strenge onderricht als een uiting van liefde" (3:11, 12)
  • "Toon waardering voor zijn woord" (3:1-4; 30:5, 6)
  • "Stel vast wat Jehovah haat en handel overeenkomstig die kennis" (6:16-19; 11:20; 12:22; 16:5; 17:15; 28:9)
  • "Als wij Jehovah behagen, zal hij voor ons zorgen, ons beschermen en onze gebeden verhoren" (10:3, 9, 30; 15:29; 16:3)
Voortreffelijke raad inzake het gezinsleven[2]
  • "Een bekwame vrouw is een zegen van Jehovah" (12:4; 14:1; 18:22; 31:10-31)
  • "Ouders dienen hun kinderen op te leiden en streng te onderrichten" (13:1, 24; 22:6, 15; 23:13, 14; 29:15, 17)
  • "Kinderen dienen diep respect voor hun ouders te hebben" (1:8, 9; 4:1-4; 6:20-22; 10:1; 23:22-26; 30:17)
  • "Liefde en vrede in het gezin zijn zeer wenselijk" (15:16, 17; 17:1; 19:13; 21:9, 19)
  • "Weersta immoraliteit en vermijd aldus veel pijn en leed" (5:3-23; 6:23-35; 7:4-27; 9:13-18)
Eigenschappen die men moet aankweken en eigenschappen die men moet mijden[2]
  • "Kweek liefdevolle consideratie aan jegens de armen en ellendigen" (3:27, 28; 14:21, 31; 19:17; 21:13; 28:27)
  • "Wees edelmoedig, vermijd hebzucht" (11:24-26)
  • "Kweek ijver aan; wees niet lui" (6:6-11; 10:26; 13:4; 20:4; 24:30-34; 26:13-16)
  • "Bescheidenheid en nederigheid leiden tot eer; overmoed en trots leiden tot vernedering" (11:2; 16:18, 19; 25:6, 7; 29:23)
  • "Beheers uw toorn" (14:29; 16:32; 25:28; 29:11)
  • "Mijd een kwaadaardige geest of wraakzucht" (20:22; 24:17, 18, 28, 29; 25:21, 22)
  • "Handel in alles rechtvaardig" (10:2; 11:18, 19; 14:32; 21:3, 21)
Praktische richtlijnen voor het dagelijks leven[2]
  • "Wees ontvankelijk voor streng onderricht, terechtwijzing, raad" (13:18; 15:10; 19:20; 27:5, 6)
  • "Wees een ware vriend" (17:17; 18:24; 19:4; 27:9, 10)
  • "Geef van een goed oordeel blijk met betrekking tot het aanvaarden van gastvrijheid" (23:1-3, 6-8; 25:17)
  • "Materialisme is nutteloos" (11:28; 23:4, 5; 28:20, 22)
  • "Hard werken brengt zegeningen" (12:11; 28:19)
  • "Wees eerlijk in het zakenleven" (11:1; 16:11; 20:10, 23)
  • "Hoed u ervoor u borg te stellen voor anderen, vooral voor vreemden" (6:1-5; 11:15; 22:26, 27)
  • "Mijd ongezonde spraak; zorg dat uw spraak opbouwend is" (10:18-21, 31, 32; 11:13; 12:17-19; 15:1, 2, 4, 28; 16:24; 18:8)
  • "Vleierij is verraderlijk" (28:23; 29:5)
  • "Mijd ruzies" (3:30; 17:14; 20:3; 26:17)
  • "Vermijd slechte omgang" (1:10-19; 4:14-19; 22:24, 25)
  • "Leer verstandig om te gaan met spotters en dwazen" (9:7, 8; 19:25; 22:10; 26:4, 5)
  • "Mijd de valkuilen van sterke drank" (20:1; 23:29-35; 31:4-7)
  • "Wees niet afgunstig op de goddelozen" (3:31-34; 23:17, 18; 24:19, 20)

Bronvermelding

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. º Dichtkunst in de bijbel, Fokkelman, J, uitg Meinema, Zoetermeer, 2000
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 [it-2] Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap (1988) Inzicht in de Schrift - Spreuken, Het boek. - blz. 919
rel=nofollow
rel=nofollow

Wikimedia Commons  Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Book of Proverbs op Wikimedia Commons.

rel=nofollow