Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Attische kalender: verschil tussen versies

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
(toevoegingen over maand)
k (verschuiving)
Regel 1: Regel 1:
De '''Attische [[kalender]]''', de kalender die gebruikt werd in het [[klassieke oudheid|oude]] [[Athene]], was invloedrijk onder de [[Helleense kalender]]s. Het is een [[kalender#lunisolaire kalender|lunisolaire kalender]], dat wil zeggen, een kalender die elementen combineert van zowel [[zonnekalender]]s als [[maankalender]]s.
De '''Attische [[kalender]]''', de kalender die gebruikt werd in het [[klassieke oudheid|oude]] [[Athene]], was invloedrijk onder de [[Helleense kalender]]s. Het is een [[kalender#lunisolaire kalender|lunisolaire kalender]], dat wil zeggen, een kalender die elementen combineert van zowel [[zonnekalender]]s als [[maankalender]]s.
==Het jaar==
Het jaar begon rond de [[herfstequinox]] en bevatte twaalf [[maand]]en, die elk begonnen met de [[nieuwe maan]]. Om gelijke tred te houden met de [[seizoen]]en werd soms na de zesde maand, ''poseideoon'' een [[intercalaire maand]] (schrikkelmaand) ingevoegd. Deze „tweede poseideoon” werd eerst op onregelmatige basis ingevoegd, maar later gebeurde de invoeging van de schrikkelmaand systematisch in de jaren 3, 5, 8, 11, 13, 16 en 19 van de [[cyclus van Meton]].


==Maanden==
==Maanden==
Regel 9: Regel 12:
De eerste decade heette de {{Grieks|(μηνὸς) ἱσταμένου}} (''mēnòs histaménou''), de tweede decade was de {{Grieks|(μηνὸς) μεσοῦντος}}, (''mēnòs mesontos'') of ἐπὶ δέκα (''epì déka''), en de derde decade werd de {{Grieks|(μηνὸς) φθινόντος}}, ''(mēnòs) phthinóntos'' genoemd.
De eerste decade heette de {{Grieks|(μηνὸς) ἱσταμένου}} (''mēnòs histaménou''), de tweede decade was de {{Grieks|(μηνὸς) μεσοῦντος}}, (''mēnòs mesontos'') of ἐπὶ δέκα (''epì déka''), en de derde decade werd de {{Grieks|(μηνὸς) φθινόντος}}, ''(mēnòs) phthinóntos'' genoemd.
Gedurende de eerste en de tweede decade werden de dagen van 1 tot 10 genummerd; in de derde decade werd afgeteld naar de laatste dag van de maand.
Gedurende de eerste en de tweede decade werden de dagen van 1 tot 10 genummerd; in de derde decade werd afgeteld naar de laatste dag van de maand.
Het jaar begon rond de [[herfstequinox]] en bevatte twaalf [[maand]]en, die elk begonnen met de [[nieuwe maan]]. Om gelijke tred te houden met de [[seizoen]]en werd soms na de zesde maand, ''poseideoon'' een [[intercalaire maand]] (schrikkelmaand) ingevoegd. Deze „tweede poseideoon” werd eerst op onregelmatige basis ingevoegd, maar later gebeurde de invoeging van de schrikkelmaand systematisch in de jaren 3, 5, 8, 11, 13, 16 en 19 van de [[cyclus van Meton]].


{| class="prettytable" style="width: 98%; border: 2px solid gray; background:"#f5f5f5"
{| class="prettytable" style="width: 98%; border: 2px solid gray; background:"#f5f5f5"

Versie van 20 jan 2012 10:58

De Attische kalender, de kalender die gebruikt werd in het oude Athene, was invloedrijk onder de Helleense kalenders. Het is een lunisolaire kalender, dat wil zeggen, een kalender die elementen combineert van zowel zonnekalenders als maankalenders.

Het jaar

Het jaar begon rond de herfstequinox en bevatte twaalf maanden, die elk begonnen met de nieuwe maan. Om gelijke tred te houden met de seizoenen werd soms na de zesde maand, poseideoon een intercalaire maand (schrikkelmaand) ingevoegd. Deze „tweede poseideoon” werd eerst op onregelmatige basis ingevoegd, maar later gebeurde de invoeging van de schrikkelmaand systematisch in de jaren 3, 5, 8, 11, 13, 16 en 19 van de cyclus van Meton.

Maanden

Een maand van 29 dagen was een κοῖλος μήν (koilos mēn, holle maand). Wanneer de maand 30 dagen had, was het een μήν of πλήρης μήν (plērēs mēn, volle[dige] maand). De eerste dag van de maand was de νουμενία (noumenía). De laatste dag heette ἕνη καὶ νέα (hénē kaì néa, „oud en nieuw”).

De Attische maand was ingedeeld in drie decades van 10 of 9 dagen. De eerste decade heette de (μηνὸς) ἱσταμένου (mēnòs histaménou), de tweede decade was de (μηνὸς) μεσοῦντος, (mēnòs mesontos) of ἐπὶ δέκα (epì déka), en de derde decade werd de (μηνὸς) φθινόντος, (mēnòs) phthinóntos genoemd. Gedurende de eerste en de tweede decade werden de dagen van 1 tot 10 genummerd; in de derde decade werd afgeteld naar de laatste dag van de maand.

01e maand ὁ ἑκατομβαιών (Hekatombaion) juli/augustus
02e maand ὁ μεταγειτνιών (Metageitnion) augustus/september
03e maand ὁ βοηδρομιών (Boèdromion) september/oktober
04e maand ὁ πυανεψιών (Puanepsion) oktober/november
05e maand ὁ μαιμακτηριών (Maimaktèrion) november/december
06e maand ὁ ποσειδεών (Poseideon) december/januari
07e maand ὁ γαμηλιών (Gamèlion) kon beginnen tussen eind december en half januari
08e maand ὁ ἀνθεστηριών (Anthestèrion) februari/maart
09e maand ὁ ἐλαφηβολιών (Elafèbolion) maart/april
10e maand ὁ μουνιχιών (Moenichion) april/mei
11e maand ὁ θαργηλιών (Thargèlion) mei/juni
12e maand ὁ σκιροφοριών (Skirophorion) juni/juli

Feesten

  • Hekatombaioon was de eerste maand. In deze maand werden grote offers van hekatomben (100 runderen) gebracht.
  • Van 15 tot en met 21 boèdromioon werden de Eleusinische mysteriën gehouden.
  • In de maand puanepsioon werd de puanepsia gevierd, een feest ter ere van Apollon waarop men een gerecht van bonen of van peulvruchten bereidde.
  • In maimaktèrioon werd de maimaktèria gevierd, het feest van Zeus maimaktès, de wintergod der stormen
  • Gamelioon was gewijd aan het heilige huwelijk van Hera en Zeus.
  • Van 12 tot en met 15 gamelioon werd het Lenaia-festival gehouden ter ere van Dionysus. Het feest had wel wat weg van het tegenwoordige Valentijnsdag.

Jaartelling

Data werden berekend per olympiade, die vier jaar duurden. Daarmee is de Attische telling één van de weinige jaartellingssystemen uit de klassieke oudheid die onafhankelijk is van de regeerperiodes van bepaalde heersers. De Romeinse keizer Justinianus I verbood de Olympische Spelen (en andere heidense instellingen) in 529, waardoor het gebruik van deze jaartelling vanaf de 327e olympiade niet meer gebruikt werd.

De eerste olympiade was in 776 v.Chr., en er werd steeds toegerekend naar de volgende olympiade, dus de jaarnummering zou zijn geweest:

776 v.Chr. 1e olympiade
775 v.Chr. jaar 1 van de 2e olympiade
774 v.Chr. jaar 2 van de 2e olympiade
773 v.Chr. jaar 3 van de 2e olympiade
772 v.Chr. 2e olympiade
771 v.Chr. jaar 1 van de 3e olympiade
770 v.Chr. jaar 2 van de 3e olympiade
769 v.Chr. jaar 3 van de 3e olympiade
768 v.Chr. 3e olympiade
Doorgerekend naar het heden: . . .
2021 700e olympiade
2022 jaar 1 van de 701e olympiade
2023 jaar 2 van de 701e olympiade
2024 jaar 3 van de 701e olympiade
2025 701e olympiade
2026 jaar 1 van de 702e olympiade
2027 jaar 2 van de 702e olympiade
2028 jaar 3 van de 702e olympiade

Trivia

In de boeken van J. R. R. Tolkien is er in Midden-Aarde een land genaamd Thargelion.

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen en verwijzingen
  • (en) Webster’s 1913 Dictionary voor de basisstructuur van de kalender
  • (es) Calendario helénico op de Spaanse Wikipedia, voor de jaarnummering

rel=nofollow
rel=nofollow
rel=nofollow