Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Republiek Lanfang: verschil tussen versies

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
(https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Republiek_Lanfang&oldid=66318720 16 nov 2023 ‎ Liarbeast 15 nov 2023)
 
(vert wp en)
Regel 60: Regel 60:


{{Appendix}}
{{Appendix}}
 
{{authority control|TYPE=g|Wikidata=Q3233989 }}
[[Categorie:Historisch land in Azië]]
[[Categorie:Historisch land in Azië]]
[[Categorie:Historische republiek]]
[[Categorie:Historische republiek]]

Versie van 29 nov 2023 10:18

rel=nofollow

De Republiek Lanfang (Chinees: 蘭芳共和國; pinyin: Lánfāng Gònghéguó, Phak-fa-sṳ: Làn-fông Khiung-fò-koet), ook bekend als Lanfang Company (Chinese: 蘭芳公司; pinyin: Lánfāng gōngsī), was een Kongsi Federatie in West Borneo. Het werd opgericht door een Hakka Chinese genoemd Sjabloon:Interlanguage link in 1777 werd het beëindigd door Nederlandse bezetting in 1884.

Aankomst van de Chinezen

De sultans van West-Borneo, waaronder Sambas, Sukadana en Landak, importeerden in de 18e eeuw Chinese arbeiders om in goud- of tinmijnen te werken. Een aantal mijnbouwbedrijven genoot enige politieke autonomie, [1] maar Lanfang is het meest bekend dankzij een geschiedenis geschreven door Yap Siong-yoen, de schoonzoon van de laatste kapitan van de Lanfang Company. Deze geschiedenis werd in 1885 vertaald naar het Nederlands door JJM de Groot, een Nederlandse sinoloog die de geschiedenis van Lanfang vastlegde met de hulp van de laatste president, Liu Asheng.[2][3][4][5][6] Geen van de andere Chinese mijnbouworganisaties in westelijk Kalimantan heeft schriftelijke verslagen nagelaten; de gegevens van de anderen werden gedocumenteerd door Nederlandse sinologen. [7]

Heerschappij van Low Lan Pak

De grondlegger van de Lanfang Kongsi was Low Lan Pak (羅芳伯), afkomstig uit Meizhou in de provincie Guangdong. Chinese kolonisten hebben lang op Borneo gewoond en de meeste hielden zich bezig met handel en mijnbouw. Ze vormden hun eigen bedrijven, waaronder de Southern Company onder leiding van Low.

Low richtte in 1777 de Lanfang Company op (met als hoofdstad Mandor), en deze kwam al snel naar voren als de leidende regering in de regio. [8][9][10][11][12][13] De kolonisten kozen vervolgens Low als hun inaugurele leider. Low implementeerde veel democratische principes, waaronder het idee dat bij alle staatszaken de raadpleging van de burgers van de republiek betrokken moet zijn. De Republiek had geen permanent leger, maar een ministerie van Defensie dat een nationale militie bestuurde op basis van dienstplicht. In vredestijd hield de bevolking zich voornamelijk bezig met landbouw, productie, handel en mijnbouw. De administratieve afdelingen van Lanfang omvatten drie niveaus (provincie, prefectuur en provincie), waarbij de mensen leiders voor alle niveaus kozen. Lanfang was een bondgenoot van sultan Abdurrahman van het Sultanaat van Pontianak. [14][15][16][17][18]

Low was staatshoofd tot aan zijn dood in 1795. Daarna kozen Lanfang-leden Jiang Wubo als hun volgende president. De burgers van Lanfang kozen in totaal twaalf leiders, die hielpen bij het verbeteren van landbouwtechnieken, het uitbreiden van de mijnproductie, het ontwikkelen van cultureel onderwijs en het organiseren van militaire trainingen.

Nederlandse verovering

Halverwege de 19e eeuw verzwakte de Qing-dynastie aanzienlijk. De ontwikkeling van de Lanfang Company leed onder de uiteindelijke expansie van de Nederlanders. De Mandor-gemeenschap voerde hardnekkig verzet, maar faalde uiteindelijk vanwege lage kwaliteit wapens. Lin Ah Sin was de laatste leider van Lanfang.[19] Veel burgers van Lanfang en hun nakomelingen trokken naar Sumatra of Singapore.

De Nederlanders waren op hun hoede voor Qing-interventie en annexeerden niet openlijk de landen die werden gecontroleerd door de Lanfang Company, en creëerden een ander marionettenregime. Pas in 1912, toen de Qing-dynastie instortte, riepen de Nederlanders hun bezetting uit.[ citaat nodig ]

Bronnen

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
rel=nofollow
rel=nofollow
rel=nofollow