Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Rapport (psychologie)

Uit Wikisage
Versie door Lidewij (overleg | bijdragen) op 12 dec 2008 om 10:16 (aanvulling)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Een serie artikelen over
Neurolinguïstisch Programmeren
(NLP)

Artikelen
NLP · Principes · Geschiedenis
NLP en wetenschap · Bibliografie


Toepassingsgebieden
Persoonlijke Groei
Organisatieontwikkeling
Communicatiedoeleinden
Motivatiedoeleinden
Therapeutisch Gebruik


Concepten en methoden
Ankeren · Logische niveaus · Metamodel · Metaprogramma's · Miltonmodel · Modaliteiten · Modelleren · Positieve intentie · Rapport · Reframen · Submodaliteiten · Waarnemingsposities · Well-formed outcome


Personen
Richard Bandler · John Grinder
Connirae Andreas · Steve Andreas
Judith DeLozier·Robert Dilts
Charles Faulkner · Stephen Gilligan
David Gordon · Ross Jeffries
Genie Laborde · Paul McKenna
Frank Pucelik · Tony Robbins
Lucas Derks · Jaap Hollander
Jeffrey Wijnberg · Emile Ratelband


Invloeden en voorgangers
Fritz Perls · Gestalttherapie
Milton H. Erickson · Hypnotherapie
Virginia Satir · Gezinstherapie
Alfred Korzybski · Alg. Semantiek
Frank Farrelly · Provocatief coachen
Gregory Bateson · Paul Watzlawick
Chomsky · Transformationele linguïstiek
Wetenschapfilosofie·Dubbel bewustzijn

Rapport [uitspraak: rappòrt] is een staat van verbale en non-verbale betrokkenheid van mensen bij elkaar.

Beschrijving

Wanneer mensen met elkaar in contact treden, dan passen zich in de regel de verbale en non-verbale communicatie aan elkaar aan. Hoe positiever het contact door de afzonderlijke individuen gewaardeerd wordt, des te sterker de aanpassing (betrokkenheid) ten opzichte van elkaar wordt.

  • Op verbaal niveau kan dit zich uiten in het gebruik van vergelijkbare woorden, zinswendingen, spreeksnelheid, volume, enz.
  • Op non-verbaal niveau toont zich dit in de aanpassing en synchronisatie van mimiek en gebaren, zoals in de been- en armhouding, het geheel van opeenvolgende bewegingen, ademritme, enz. De gedragsonderzoeker Desmond Morris omschrijft dit met zijn begrip houdingsecho

Voor verder gebruik is van belang dat mensen bij aanwezig rapport ernaar tenderen elkaar positief te waarderen, eerder te vertrouwen en ertoe neigen het gezegde minder kritisch te nemen.

De mens beschikt vanaf de geboorte over het vermogen rapport te produceren. De neuropsychologie heeft dienovereenkomstig gespecialiseerde hersenstructuren gevonden, de zogenaamde spiegelneuronen. Mogelijk spelen deze spiegelneuronen in de hersenen hierbij een rol.

Toepassing

Het vertonen van rapport is vooral bij professionele relaties van korte duur van belang, in het bijzonder wanneer er een hoge mate van vertrouwen nodig is.

In de hypnose is een sterk rapport voor het bereiken van de hypnosetoestand onontbeerlijk, ook om suggestie effectvol in te kunnen zetten. Met het bereikte rapport wordt de aandacht gevestigd en het opnemingsvermogen vergroot. Het proces kan daarbij bewust door pacing en leading vorm worden gegeven.

  • In pacing (meegaan) gebruikt de hypnotiseur actuele omstandigheden en gedragingen zoals vermoedelijke emotionele waarnemingen van de toehoorders, die hij door bepaalde taalpatronen verbaal beschrijft. Deze taalpatronen laten inhoudelijk interpretatiemogelijkheden toe, die het de toehoorder mogelijk maken zijn eigen ervaringswereld in de woorden terug te vinden. Doel is, dat de toehoorder (innerlijk) met het gesprokene instemt. Met de instemming ontwikkelt de toehoorder vertrouwen in de spreker. Non-verbaal kan een aanvullende lichaamstaal ondersteunend zijn. De hypnotiseur gaat mee en signaleert bij de toehoorder dat hij hem en zijn behoeften erkent.
  • Bij het leading (leiden) neemt de hypnotiseur de leidende rol en kan de toehoorder, wanneer hij met hem meegaat, bijvoorbeeld door de eigen vertraagde adem zijn adem beïnvloeden.

Pacing en leading kunnen een circulair proces vormen, totdat het rapport tot stand gebracht is.

In andere professionele relaties (bijv. arts-patiënt, verkoop- of consultatiegesprek) wordt er gebruik gemaakt van een dergelijk bewust opgebouwd rapport. Het maakt de snelle opbouw van efficiënte communicatie mogelijk. Dit inzicht benut ook de NLP. Het rapport wordt daarin als belangrijk element in de interpersoonlijke communicatie gezien en als zodanig geschoold.

Een klassiek voorbeeld van zo ongewoon rapport is te vinden in het boek "Soms Therapie" door Jay Haley[1], over de psychotherapeutische interventie technieken van Milton Erickson. Erickson ontwikkelde het vermogen om met effectieve interventies het wereldbeeld van zijn patiënten, vanuit die positie met het rapport, problemen van het leven te overwinnen.

Rapportverlies

Rapport kan met weerspannige verbale of non-verbale communicatie beëindigd worden. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren met het afwenden van het lichaam van de gesprekspartner.

In de hypnose kunnen suggesties, die niet overeenstemmen met het beleven, de behoeften en de mogelijkheden van dat moment of ongerijmd zijn met de lichamelijke gewaarwordingen, de rapport verbreken, resp. de opbouw (pacing, leading) beëindigen. Het gevolg kan vervlakking van de trance zijn of het gedeeltelijk of geheel uit de trance raken.


Links


Bronvermelding

Bronnen, noten en/of referenties:

rel=nofollow
rel=nofollow