Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Wereldenergievoorziening: verschil tussen versies
Regel 172: | Regel 172: | ||
| Europese Unie ||align="right"| 801 ||align="right"| 10% ||align="right"| 238 ||align="right"| 13% ||align="right"| 2.1 | | Europese Unie ||align="right"| 801 ||align="right"| 10% ||align="right"| 238 ||align="right"| 13% ||align="right"| 2.1 | ||
|- | |- | ||
| Afrika ||align="right"| 485 ||align="right"| 62% ||align="right"| 51 ||align="right"| 13% ||align="right"| 0. | | Afrika ||align="right"| 485 ||align="right"| 62% ||align="right"| 51 ||align="right"| 13% ||align="right"| 0.5 | ||
|- | |- | ||
| India ||align="right"| 415 ||align="right"| 41% ||align="right"| 77 ||align="right"| 16% ||align="right"| 0. | | India ||align="right"| 415 ||align="right"| 41% ||align="right"| 77 ||align="right"| 16% ||align="right"| 0.4 | ||
|- | |- | ||
| Rusland ||align="right"| 300 ||align="right"| 1% ||align="right"| 64 ||align="right"| 21% ||align="right"| 2.6 | | Rusland ||align="right"| 300 ||align="right"| 1% ||align="right"| 64 ||align="right"| 21% ||align="right"| 2.6 | ||
Regel 182: | Regel 182: | ||
| Brazilië ||align="right"| 170 ||align="right"| 34% ||align="right"| 42 ||align="right"| 82% ||align="right"| 1.1 | | Brazilië ||align="right"| 170 ||align="right"| 34% ||align="right"| 42 ||align="right"| 82% ||align="right"| 1.1 | ||
|- | |- | ||
| Indonesië ||align="right"| 135 ||align="right"| 40% ||align="right"| 16 ||align="right"| 11% ||align="right"| 0. | | Indonesië ||align="right"| 135 ||align="right"| 40% ||align="right"| 16 ||align="right"| 11% ||align="right"| 0.6 | ||
|- | |- | ||
| Canada ||align="right"| 133 ||align="right"| 9% ||align="right"| 42 ||align="right"| 59% ||align="right"| 5.0 | | Canada ||align="right"| 133 ||align="right"| 9% ||align="right"| 42 ||align="right"| 59% ||align="right"| 5.0 | ||
Regel 188: | Regel 188: | ||
| Iran ||align="right"| 130 ||align="right"| 0% ||align="right"| 18 ||align="right"| 5% ||align="right"| 1.9 | | Iran ||align="right"| 130 ||align="right"| 0% ||align="right"| 18 ||align="right"| 5% ||align="right"| 1.9 | ||
|- | |- | ||
| Mexico ||align="right"| 91 ||align="right"| 9% ||align="right"| 21 ||align="right"| 23% ||align="right"| 0 | | Mexico ||align="right"| 91 ||align="right"| 9% ||align="right"| 21 ||align="right"| 23% ||align="right"| 1.0 | ||
|- | |- | ||
| Z-Korea ||align="right"| 82 ||align="right"| 4% ||align="right"| 42 ||align="right"| 2% ||align="right"| 2.5 | | Z-Korea ||align="right"| 82 ||align="right"| 4% ||align="right"| 42 ||align="right"| 2% ||align="right"| 2.5 |
Versie van 18 aug 2016 07:57
Wereldenergievoorziening bestaat uit het wereldwijd winnen en gebruiksklaar maken van brand- en splijtstoffen, het opwekken van elektriciteit, en het energietransport.
De mensheid heeft altijd al brandstof gebruikt. Steenkool- en oliewinning zijn heel oud. Ook wind- en watermolens en zeilschepen bestaan al duizenden jaren. Ongeveer twee eeuwen geleden is met het grootschalig delven van bruin- en steenkool in mijnen veel meer brandstof beschikbaar gekomen zodat de industrialisatie kon beginnen. Elektriciteit wordt in centrales opgewekt sinds 1882 en het gebruik groeit sindsdien sterk.
De energievoorziening maakt ca 10% uit van alle bestedingen in de wereld[1] en is van groot belang voor economie en leefbaarheid:
- in de economie zijn de kosten van elektriciteit en brandstof belangrijk voor de concurrentiepositie van producenten en voor confort en welvaart van consumenten.
- voor de leefbaarheid is het effect van de energieproductie op het milieu belangrijk (kwaliteit van lucht en water, afvalverwerking, klimaatverstoring).
Deze belangen zijn vaak strijdig. De industrie is bijv. gebaat bij goedkope stroom van kolencentrales maar die zijn niet klimaatvriendelijk. Deze belangen en de relaties met landen waarmee gehandeld wordt in brandstof zijn onderwerp van energiebeleid.
Hier wordt verder de huidige energievoorziening beschreven, van productie naar eindgebruik, met data die door de experts van het Internationaal Energieagentschap e.a. grote organisaties periodiek verzameld en gepubliceerd worden. Tenslotte wordt de verwachting van het energiegebruik tot 2040 samengevat en de aanpassing van het energiebeleid.
Energieproductie
Wereldwijde primaire energieproductie |
Wereldwijd wordt primaire energie gewonnen uit fossiele, nucleaire en duurzame bronnen. Primair betekent: direct gewonnen uit natuurlijke bronnen, niet geraffineerd of geconverteerd. Vooral in China is de energieproductie sterk toegenomen.
- Fossiel: steen- en bruinkool, aardolie en aardgas
- Nucleair: uranium
- Duurzaam: onder andere waterkracht, biomassa, wind- en zonne-energie
Duurzaam betekent niet alleen: gewonnen uit onuitputtelijke natuurlijke bronnen, maar ook: met verantwoord natuurbeheer.
De statistiek van primaire energie volgt bepaalde regels[3] die gericht zijn op eenvoudige meetbaarheid en vergelijkbaarheid van energie soorten.
In de tabel staat de wereld-energieproductie en de landen/regio's die het grootste deel (90%) daarvan winnen.
De Perzische Golfstaten zijn Saoedi-Arabië, Iran, Qatar, Verenigde Arabische Emiraten, Koewait, Irak en Oman, in volgorde van productie.
De hoeveelheden zijn uitgedrukt in miljoen ton olie equivalent per jaar (1 Mtoe/a = 11,63 terawattuur per jaar = 1,327 gigawatt). De data zijn van 2013.[4][5]
Total Mtoe/a |
Kolen | Olie & Gas | Nucleair | Duurzaam | |
---|---|---|---|---|---|
WERELD | 13600 | 29% | 52% | 5% | 14% |
China | 2570 | 74% | 12% | 1% | 13% |
Verenigde Staten | 1880 | 25% | 55% | 11% | 8% |
Perzische Golfstaten | 1742 | 0% | 100% | 0% | 0% |
Rusland | 1316 | 14% | 81% | 3% | 2% |
Afrika | 1129 | 13% | 53% | 0% | 33% |
Europese Unie | 793 | 20% | 26% | 29% | 26% |
India | 523 | 46% | 13% | 2% | 39% |
Indonesië | 460 | 61% | 23% | 0% | 16% |
Canada | 435 | 8% | 75% | 6% | 11% |
Australië | 344 | 77% | 21% | 0% | 2% |
Brazilië | 253 | 1% | 50% | 2% | 47% |
Mexico | 217 | 3% | 89% | 1% | 7% |
Venezuela | 192 | 0% | 96% | 0% | 4% |
Noorwegen | 192 | 1% | 92% | 0% | 7% |
Kazakhstan | 169 | 31% | 69% | 0% | 0% |
De grootste producenten in Afrika zijn Nigeria (256), Z-Afrika (166) en Algerije (138).
In de Europese Unie produceren Frankrijk (136, vooral nucleair), Duitsland (120), Ver. Koninkrijk (110), Polen (71, vooral kolen) en Nederland (69, vooral aardgas) het meest.
Tussen productie en eindgebruik
De primaire energie wordt op vele manieren geconverteerd voor het geschikt is voor eindgebruik.
- Bruin- en steenkool gaat grotendeels naar elektriciteitscentrales. Kolen gaan ook naar een cokesfabriek.
- Aardolie wordt geraffineerd, zie Aardoliedestillaat.
- Nucleaire reactie hitte wordt gebruikt in kerncentrales.
- Biomassa wordt verwerkt tot biobrandstof.
Elektriciteit wordt opgewekt met een wisselstroomgenerator die mechanisch gekoppeld is aan
Export | Import | |
---|---|---|
Perzische Golfstaten | 1170 | 21 |
Rusland | 620 | 27 |
Indonesië | 301 | 56 |
Canada | 263 | 78 |
Noorwegen | 166 | 8 |
Europese Unie | 539 | 1451 |
Japan | 18 | 455 |
India | 72 | 327 |
Z-Korea | 57 | 291 |
- een stoom- of gasturbine in een thermische centrale,
- of een hydraulische turbine in een waterkrachtcentrale,
- of een windturbine, alleenstaand of in een windpark.
Na de uitvinding van de silicium PV cel in 1954 begon de elektriciteitsopwekking met zonnepanelen, verbonden met een DC/AC convertor. Pas rond 2000 werd door massaproductie van panelen zonnestroom economisch.
Primaire en geconverteerde energie wordt ook wereldwijd verhandeld tussen landen. In de tabel staan landen en regio's die hun energie grotendeels exporteren, gevolgd door landen die veel energie moeten importeren voor hun economie. De hoeveelheden zijn uitgedrukt in Mtoe/a en de data zijn van 2013.[4]
Groot energietransport wordt gedaan met olie- en gastankers, tankauto's, gasnetwerken, elektriciteitsnetten, zie Hoogspanning (elektriciteit).
Van de primaire energieproductie wordt 32% gebruikt bij conversie en transport en 6% voor niet-energetische producten zoals smeermiddelen, asphalt en petrochemicaliën. Voor energie eindgebruikers resteert 62%.
Eindgebruik
Het bestaat uit brandstof (80%) en elektriciteit (20%). De tabellen bevatten hoeveelheden, uitgedrukt in miljoen ton olie equivalent per jaar (1 Mtoe = 11,63 TWh), hoeveel daarvan duurzaam is, en het gebruik per persoon per jaar. De data zijn van 2013.[4]
Brandstof:
- Fossiel: aardgas, brandstof geproduceerd uit aardolie (LPG, benzine, kerosine, diesel, stookolie), uit kolen (anthraciet, cokes).
- Duurzaam: biobrandstof en brandstof geproduceerd uit afval, voor zover commercieel.
- Warmte verkregen uit warmtedistributie.[6]
De hoeveelheden zijn gebaseeerd op netto calorische waarde.
Elektriciteit:
Zie Wereldelektriciteitsgebruik voor meer details.
In de eerste tabel staat het wereldwijd eindgebruik en landen/regio's die het meest (83%) gebruiken. In ontwikkelingslanden is het gebruik per persoon laag en het brandstofgebruik relatief duurzaam. Canada, Venezuela en Brazilië wekken elektriciteit grotendeels duurzaam op met waterkracht.
Brandstof Mtoe/a |
waarvan duurzaam | Elektriciteit Mtoe/a |
waarvan duurzaam | Energie pp toe/a | |
---|---|---|---|---|---|
WERELD | 6800 | 17% | 1680 | 21% | 1.2 |
China | 1390 | 16% | 387 | 20% | 1.3 |
Ver. Staten | 1050 | 7% | 325 | 13% | 4.4 |
Europese Unie | 801 | 10% | 238 | 13% | 2.1 |
Afrika | 485 | 62% | 51 | 13% | 0.5 |
India | 415 | 41% | 77 | 16% | 0.4 |
Rusland | 300 | 1% | 64 | 21% | 2.6 |
Japan | 191 | 2% | 82 | 12% | 2.2 |
Brazilië | 170 | 34% | 42 | 82% | 1.1 |
Indonesië | 135 | 40% | 16 | 11% | 0.6 |
Canada | 133 | 9% | 42 | 59% | 5.0 |
Iran | 130 | 0% | 18 | 5% | 1.9 |
Mexico | 91 | 9% | 21 | 23% | 1.0 |
Z-Korea | 82 | 4% | 42 | 2% | 2.5 |
Australië | 58 | 8% | 18 | 9% | 3.0 |
Oekraine | 53 | 2% | 12 | 8% | 1.4 |
Argentinië | 45 | 1% | 10 | 41% | 1.3 |
Venezuela | 36 | 2% | 8 | 65% | 1.5 |
De volgende tabel toont een aantal van de 28 landen van de Europese Unie die het grootste deel (80%) gebruiken, en Noorwegen. In de laatste drie landen wordt elektriciteit grotendeels duurzaam opgewekt.
Brandstof Mtoe/a |
waarvan duurzaam | Elektriciteit Mtoe/a |
waarvan duurzaam | Inwoners miljoen | |
---|---|---|---|---|---|
![]() |
158 | 9% | 45 | 25% | 82 |
![]() |
106 | 12% | 38 | 16% | 66 |
![]() |
96 | 2% | 27 | 13% | 64 |
![]() |
90 | 10% | 25 | 32% | 61 |
![]() |
56 | 9% | 20 | 31% | 47 |
![]() |
51 | 12% | 11 | 11% | 39 |
![]() |
38 | 3% | 9 | 14% | 17 |
![]() |
26 | 8% | 7 | 14% | 11 |
![]() |
11 | 20% | 4 | 60% | 10 |
![]() |
11 | 13% | 3 | 48% | 6 |
![]() |
9 | 11% | 9 | 98% | 5 |
Verwachting tot 2040
Gezien het huidige energiebeleid van landen verwacht het IEA[7] dat wereldwijd het energiegebruik in 2040 nog met 30% toegenomen zal zijn door sterke groei in vooral India, China en Afrika, terwijl de EU en Japan juist minder zullen gebruiken en de VS ongeveer hetzelfde.
Het elektriciteitsgebruik zal met 60% toenemen door
- groeiende economie van ontwikkelingslanden waar nu nog 1/6 van de wereldbevolking geen elektriciteit heeft, en
- elektrificering van transport en verwarming die nu nog grotendeels fossiele brandstof gebruiken.
Deze 60% meer elektriciteit zal voor meer dan de helft duurzaam opgewekt worden met wind en zon. Het aandeel van kolen in de elektriciteitsopwekking zal dalen van 40% tot 30%.
Met dit beleid zal het op de klimaatconferentie (Parijs, dec. 2015) vastgestelde doel, minder dan 2 graden opwarming, niet bereikt worden. Extra maatregelen, met name het afbouwen van subsidie op fossiele brandstof en meer investeren in duurzame energie, zijn mogelijk zonder netto economische kosten.
Zie ook
Bronvermelding
Bronnen, noten en/of referenties:
- º http://www.leonardo-energy.org/blog/world-energy-expenditures
- º quad = 1015 Btu = 293 TWh, eia.gov–U.S. Energy Information Administration International Energy Statistics
- º IEA Statistics manual, chapter 7
- Fossiel: gebaseeerd op netto calorische waarde.
- Nucleair: warmte geproduceerd door kernreacties, 3 maal de elektrische energie, gebaseeerd op 33% rendement van kerncentrales. Deze productie wordt toegerekend aan het land waar de kerncentrales staan - dat is vaak niet het land waar het uraniumerts gedolven is.
- Duurzaam: biomassa gebaseeerd op netto calorische waarde. Elektriciteit geproduceerd met waterkracht, windturbines en zonnepanelen. Geothermische warmte die in centrales gebruikt wordt, 10 maal de opgewekte elekticiteit, gebaseerd op 10% rendement.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 IEA Statistics search, Balances
- º Het Internationaal Energieagentschap gebruikt de energie eenheid Mtoe. Praktisch dezelfde data zijn te vinden bij de Energy Information Administration van de VS http://www.eia.doe.gov/ uitgedrukt in quads. 1 quad = 1015 Btu = 25,2 Mtoe.
- º In de energiestatistiek is dit geen onderdeel van brandstof maar een apart deel van eindgebruik, naast elektriciteit, zie IEA Statistics search, Electricity and Heat.
- º IEA Outlook
![Zoek op Wikidata](/w/images/thumb/b/be/Wikidata-logo.png/25px-Wikidata-logo.png)