Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.

Wereldenergievoorziening

Uit Wikisage
Versie door Rwbest (overleg | bijdragen) op 5 okt 2015 om 09:37 (Nieuwe pagina aangemaakt met ''''Wereldenergievoorziening''' bestaat uit het wereldwijd winnen en gebruiksklaar maken van brand- en splijtstoffen, het opwekken van elektriciteit, en het energiet...')
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Wereldenergievoorziening bestaat uit het wereldwijd winnen en gebruiksklaar maken van brand- en splijtstoffen, het opwekken van elektriciteit, en het energietransport.

De mensheid heeft altijd al brandstof gebruikt, zie het artikel Vuur. Ook wind en water hebben al duizenden jaren een rol gespeeld, zie Windmolen, Zeilschip en Waterkracht. Ongeveer twee eeuwen geleden is met het delven van bruin- en steenkool, zie Mijnbouw, veel meer brandstof beschikbaar gekomen zodat de industrialisatie kon beginnen.

Hier wordt verder de huidige energievoorziening beschreven.

Energieproductie

Wereldwijd wordt primaire energie gewonnen uit fossiele, nucleaire en duurzame bronnen. Primair betekent: direct gewonnen uit natuurlijke bronnen, niet geraffineerd of geconverteerd.

De energiebronnen worden meestal ingedeeld in:

In de tabel staan de 16 landen die 72% produceren van het totaal van alle meer dan 190 landen. De 16 met de 28 landen van de EU produceren 78%. De hoeveelheden zijn uitgedrukt in miljoen ton olie equivalent per jaar (Mtoe/a, 1 Mtoe = 11.63 terawattuur). De data zijn van 2012.[1]

Primaire energie bepaling:[2]

  • Fossiel: gebaseeerd op netto calorische waarde.
  • Nucleair: warmte geproduceerd door kernreacties, 3 maal de elektrische energie, gebaseeerd op 33% rendement van kerncentrales. Deze productie wordt toegerekend aan het land waar de kerncentrales staan, vaak niet het land waar het uraniumerts gedolven is.
  • Duurzaam: biomassa gebaseeerd op netto calorische waarde. Elektriciteit geproduceerd met waterkracht, windturbines en zonnepanelen.[3] Geothermische warmte die in centrales gebruikt wordt, 10 maal de opgewekte elekticiteit, gebaseerd op 10% rendement.

Energieproductie per land

Totaal
Mtoe/a
Fossiel Nucleair Duurzaam
WERELD 13.460 82% 5% 13%
Vlag van China China 2.525 86% 1% 13%
Vlag van de Verenigde Staten Verenigde Staten 1.806 80% 12% 8%
Vlag van Rusland Rusland 1.332 95% 3% 2%
Europa align="right"| 799 47% 29% 24%
Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië 625 100% 0% 0%
Vlag van India India 545 62% 2% 36%
Vlag van Indonesië Indonesië 440 83% 0% 17%
Vlag van Canada Canada 420 83% 6% 11%
Vlag van Iran Iran 303 99% 0% 1%
Vlag van Nigeria Nigeria 272 60% 0% 40%
Vlag van Brazilië Brazilië 252 64% 34% 2%
Vlag van Qatar Qatar 220 100% 0% 0%
Vlag van Mexico Mexico 219 91% 1% 8%
Vlag van Noorwegen Noorwegen 200 93% 0% 7%
Vlag van Venezuela Venezuela 200 96% 0% 4%
Vlag van de Verenigde Arabische Emiraten Verenigde Arabische Emiraten 194 100% 0% 0%
Vlag van Koeweit Koeweit 173 100% 0% 0%

Van de totale energieproductie is 52% aardolie en aardgas. Koeweit, Noorwegen and Qatar exporteren meer dan 80% van hun olie en gas, Saoedi-Arabië en de Arabische Emiraten meer dan 70%.

Tussen productie en eindgebruik

Tussen productie en eindgebruik zijn vele processen nodig. Zie

en in dit artikel, de paragraaf Opwekking onder Elektriciteitsgebruik.

Voor het energietransport zie

Eindgebruik

Dit is de energie die wereldwijd afgeleverd wordt aan eindgebruikers. Het bestaat uit brandstof (76%), elektriciteit (20%) en warmte verkregen uit warmtedistributie (4%). De tabel bevat brandstof en elektriciteit hoeveelheden en hoeveel daarvan duurzaam is. Een korte warmtetabel staat apart.

Het eindgebruik is ongeveer 60% van de primaire energieproductie. Ca 30% is al gebruikt bij olie winnen, verschepen en raffineren, kolen delven en transporteren, elektriciteit opwekken enz, vóór het de eindgebruikers bereikt, en 10% voor niet-energetische producten zoals smeermiddelen, asphalt en petrochemicaliën.

Brandstof:

  • Fossiel: aardgas, brandstof geproduceerd uit aardolie (LPG, benzine, kerosine, diesel, stookolie), uit kolen (anthraciet, cokes)
  • Duurzaam: biobrandstof en brandstof geproduceerd uit afval, voor zover commercieel.

Eindgebruik per land

Het totale gebruik van de 40 vermelde landen is ongeveer 90% van het gebruik van alle meer dan 190 landen. De brandstof hoeveelheden zijn uitgedrukt in miljoen ton olie equivalent per jaar (Mtoe/a) gebaseeerd op netto calorische waarde. Voor elektriciteit is 1 Mtoe = 11.63 TWh. De data zijn van 2012.[1]

Brandstof
Mtoe/a
waarvan duurzaam Elektriciteit
Mtoe/a
waarvan duurzaam Inwoners
miljoen
WERELD 6.260 18% 1.630 21% 7.040
Vlag van de Verenigde Staten Verenigde Staten 1.000 7% 321 13% 314
Vlag van Canada Canada 138 7% 43,2 59% 34,9
Vlag van Mexico Mexico 89,6 8% 19,8 23% 117
Vlag van Brazilië Brazilië 167 34% 40,6 82% 199
Vlag van Argentinië Argentinië 44,2 5% 10,3 41% 41,1
Vlag van Venezuela Venezuela 42,8 2% 7,6 65% 30,0
Vlag van Duitsland Duitsland 144 10% 45,2 25% 81,9
Vlag van Frankrijk Frankrijk 103 12% 37,3 16% 65,4
Vlag van het Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk 92,1 5% 27,3 13% 63,7
Vlag van Italië Italië 85,8 7% 25,5 32% 60,9
Vlag van Spanje Spanje 57,9 11% 20,7 31% 46,2
Vlag van Oekraïne Oekraïne 43,3 2% 11,9 8% 45,6
Vlag van Polen Polen 45,4 13% 10,5 10% 38,5
Vlag van Nederland Nederland 35,3 3% 9,2 14% 16,8
Vlag van België België 26,7 1% 7,0 14% 11,1
Vlag van Zweden Zweden 15,7 40% 10,9 60% 9,5
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk 18,2 23% 5,4 77% 8,4
Vlag van Rusland Rusland 206 1% 63,7 21% 144
Vlag van Iran Iran 129 0% 17,1 5% 76,4
Vlag van Turkije Turkije 62,4 9% 16,6 27% 74,9
Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië 59,2 0% 19,8 0% 28,3
Vlag van de Verenigde Arabische Emiraten Verenigde Arabische Emiraten 41,8 0% 7,5 0% 9,2
Vlag van China China 1.140 19% 355 20% 1.360
Vlag van India India 401 43% 74,7 16% 1.240
Vlag van Japan Japan 191 1% 79,4 12% 128
Vlag van Indonesië Indonesië 134 40% 15,1 11% 247
Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea 76,6 4% 41,4 2% 50,0
Vlag van Thailand Thailand 59,0 26% 13,9 8% 67,7
Vlag van Pakistan Pakistan 62,3 47% 6,6 29% 179
Vlag van Vietnam Vietnam 41,8 34% 9,4 40% 88,8
Vlag van Taiwan Taiwan 26,9 1% 19,1 5% 23,4
Vlag van Oezbekistan Oezbekistan 27,6 0% 3,7 21% 29,8
Vlag van Maleisië Maleisië 28,4 1% 10,4 16% 29,2
Vlag van Kazachstan Kazachstan 28,3 0% 6,0 12% 16,8
Vlag van Australië Australië 56,6 8% 18,0 9% 23,1
Vlag van Nigeria Nigeria 113 88% 2,2 23% 169
Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika 49,4 22% 17,0 2% 52,3
Vlag van Egypte Egypte 36,8 4% 12,1 12% 80,7
Vlag van Algerije Algerije 24,7 0% 3,5 1% 38,5

Warmte

Warmte (Mtoe/a)
WERELD 287
Vlag van Rusland Rusland 124
Vlag van China China 71
Vlag van Duitsland Duitsland 10
Vlag van Polen Polen 6
Vlag van de Verenigde Staten Verenigde Staten 6
Vlag van Zweden Zweden 5
Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea 5

Warmte die niet met brandstof of elektrisch opgewekt wordt door gebruikers maar aan hen geleverd wordt als warm water, wordt apart behandeld in de energie statistiek. Maar deze statistiek is niet compleet. Alleen China en Rusland rapporteren grote hoeveelheden. India, Indonesië, Iran, Pakistan, Egypte, Nigeria, Brazilië and Mexico staan als nul in de statistiek. Dat is onwaarschijnlijk.

Eindgebruik per inwoner

Het eindgebruik gedeeld door het inwonertal geeft het gebruik per inwoner van een land. In de meeste geïndustrialiseerde landen ligt dat tussen 1,7 en 3,4 toe/a (20 tot 40 megawattuur per jaar). In de Verenigde Staten en de Arabische Emiraten is dit veel hoger, in China en ontwikkelingslanden veel lager. Gemiddeld in de wereld is het ongeveer 10 MWh/a brandstof plus 3 MWh/a elektriciteit.

  1. 1,0 1,1 IEA Statistics search, Balances
  2. º IEA Statistics manual, chapter 7
  3. º De stromingsenergie van water en lucht die hydrolische- en wind-turbines aandrijft, en het licht dat op zonnepanelen schijnt, wordt in energie statistieken niet als primair opgenomen.