Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Suikerrietspoorlijnen in Indonesië: verschil tussen versies

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
(https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Suikerrietspoorlijnen_in_Indonesi%C3%AB&oldid=67332497 6 apr 2024 Straatspoor 2 feb 2024)
 
(Aanpassing)
Regel 25: Regel 25:


== Historie ==
== Historie ==
Om suikerriet sneller en daarmee goedkoper te kunnen verwerken, werden er na 1900 steeds meer smalspoor netwerken aangelegd rondom de suikerfabrieken, en vaak sloten er twee of meer gebieden op elkaar aan; zo konden er dus enorme netwerken ontstaan, terwijl er op Java (Jawa) ook nog eens circa 20 gewone spoorbedrijven actief waren. In mindere mate werden ook eindproducten van de fabriek vervoerd naar station of haven. Al decennia neemt het treintransport steeds meer af. Diverse fabrieken zijn gesloten en grote railnetwerken zijn verdwenen. Bij veel fabrieken rijdt er nu niet meer één locomotief met veel wagons de velden in, maar rijden er hele rijen vervuilende vrachtwagens de velden in, en die veroorzaken ook nog eens extra drukte op de toch al drukke wegen. Maar dat is niet de enige reden van de afname: soms wordt er rails gestolen.<ref>https://jatim.kompas.tv/regional/425181/polisi-tangkap-8-pelaku-pencurian-rel-kereta-lori-tebu-milik-fabrik-pabrik-gula-semboro-jember</ref>Het is zeker niet zo dat de vraag afneemt; sterker nog, er wordt steeds meer suiker geïmporteerd, omdat de fabrieken op Java nog steeds niet in staat zijn om in de suikerbehoefte in eigen land te voorzien.{{Bron?||2024|04|02}}{{Wanneer?|'nog steeds'? Dit staat gewoon in de 2e bron, bovenaan|2024|04|02}} Ook is het aanplantingsgebied kleiner geworden.<ref>https://semarang.bisnis.com/read/20201104/536/1313266/lahan-tebu-di-jateng-semakin-menyusut.</ref>
Om suikerriet sneller en daarmee goedkoper te kunnen verwerken, werden er na 1900 steeds meer smalspoor netwerken aangelegd rondom de suikerfabrieken, en vaak sloten er twee of meer gebieden op elkaar aan; zo konden er dus enorme netwerken ontstaan, terwijl er op Java (Jawa) ook nog eens circa 20 gewone spoorbedrijven actief waren. In mindere mate werden ook eindproducten van de fabriek vervoerd naar station of haven. Al decennia neemt het treintransport steeds meer af. Diverse fabrieken zijn gesloten en grote railnetwerken zijn verdwenen. Bij veel fabrieken rijdt er nu niet meer één locomotief met veel wagons de velden in, maar rijden er hele rijen vervuilende vrachtwagens de velden in, en die veroorzaken ook nog eens extra drukte op de toch al drukke wegen. Maar dat is niet de enige reden van de afname: soms wordt er rails gestolen.<ref>https://jatim.kompas.tv/regional/425181/polisi-tangkap-8-pelaku-pencurian-rel-kereta-lori-tebu-milik-fabrik-pabrik-gula-semboro-jember</ref>Het is zeker niet zo dat de vraag afneemt; sterker nog, er wordt steeds meer suiker geïmporteerd, omdat de fabrieken op Java nog steeds niet in staat zijn om in de suikerbehoefte in eigen land te voorzien. <ref name="nationale suikerproductie">De nationale suikerproductie is nog steeds niet in staat om te voldoen aan de behoeften van de nationale suikerconsumptie. [https://semarang.bisnis.com/read/20201104/536/1313266/lahan-tebu-di-jateng-semakin-menyusut. "Suikerrietvelden in Midden-Java krimpen"]  [https://web.archive.org/web/20240225180501/https://semarang.bisnis.com/read/20201104/536/1313266/lahan-tebu-di-jateng-semakin-menyusut A]</ref> Ook is het aanplantingsgebied kleiner geworden.
Naar het schijnt heeft er nooit openbaar personenvervoer plaatsgevonden op de suikerlijnen; in tegenstelling tot in Taiwan. Toch waren of zijn er in Jatiroto twee vervallen rijtuigen aanwezig die gebruikt werden om scholieren te vervoeren.<ref>https://masbagusadventure.wordpress.com/2017/10/06/2017-java-steam-sugar-tour-the-humble-return-part-3/</ref>
Naar het schijnt heeft er nooit openbaar personenvervoer plaatsgevonden op de suikerlijnen; in tegenstelling tot in Taiwan. Toch waren of zijn er in Jatiroto twee vervallen rijtuigen aanwezig die gebruikt werden om scholieren te vervoeren.<ref>https://masbagusadventure.wordpress.com/2017/10/06/2017-java-steam-sugar-tour-the-humble-return-part-3/</ref>


Regel 33: Regel 33:


Het suikertrein verkeer ging en gaat er veel slechter aan toe dan in Australië en Taiwan.
Het suikertrein verkeer ging en gaat er veel slechter aan toe dan in Australië en Taiwan.
Er vind "weinig" baanonderhoud plaats, en de toestand van de oude rails is vaak dan ook niet best. Ontsporingen komen veel voor, en kunnen uren oponthoud betekenen, omdat ook hersporen op primitieve manier gebeurt.{{Bron?||2024|04|02}} Van snelheid is dan ook nauwelijks sprake, hoewel het Semboroaanse netwerk in iets betere staat is en er dus iets sneller gereden kan worden, mits de baan niet overwoekerd of geblokkeerd is. Als een lijn een tijd niet gebruikt is, kun je onderweg allerlei verrassingen tegenkomen. Bijvoorbeeld takken, zandhoop, balken, een auto of scooter, asfalt, enzovoorts.{{Bron?||2024|04|02}} Een overwoekerde lijn hoeft dus niet definitief opgeheven te zijn. Het komt voor dat er asfalt over de rails ligt en een locomotief er een paar keer overheen rijdt waarna de route weer bruikbaar is.{{Bron?||2024|04|02}}
Er vind "weinig" baanonderhoud plaats, en de toestand van de oude rails is vaak dan ook niet best. Ontsporingen komen veel voor, en kunnen uren oponthoud betekenen, omdat ook hersporen op primitieve manier gebeurt.{{Bron?}} Van snelheid is dan ook nauwelijks sprake, hoewel het Semboroaanse netwerk in iets betere staat is en er dus iets sneller gereden kan worden, mits de baan niet overwoekerd of geblokkeerd is. Als een lijn een tijd niet gebruikt is, kun je onderweg allerlei verrassingen tegenkomen. Bijvoorbeeld takken, zandhoop, balken, een auto of scooter, asfalt, enzovoorts.{{Bron?}} Een overwoekerde lijn hoeft dus niet definitief opgeheven te zijn. Het komt voor dat er asfalt over de rails ligt en een locomotief er een paar keer overheen rijdt waarna de route weer bruikbaar is.{{Bron?}}
Ook de wagons zijn er veel slechter aan toe dan in Australië en Taiwan, en ze zijn ook veel "eenvoudiger"{{Bron?||2024|04|02}} (helemaal open).
Ook de wagons zijn er veel slechter aan toe dan in Australië en Taiwan, en ze zijn ook veel "eenvoudiger"{{Bron?}} (helemaal open).
Stoomlocomotieven zijn vaak nog wel aanwezig, maar worden -voor zover er één
Stoomlocomotieven zijn vaak nog wel aanwezig, maar worden -voor zover er één rijvaardig is- niet meer regulier ingezet op de veldlijnen. Sommige fabrieken gebruiken ze wel om te rangeren. Daar zijn geen veldlijnen meer.
rijvaardig is- niet meer regulier ingezet op de veldlijnen. Sommige fabrieken gebruiken ze wel om te rangeren. Daar zijn geen veldlijnen meer.


Ook overwegen zijn primitief; waarschuwingsborden of andreaskruisen komen bijna niet voor; àls er al een slagboom is, is het meestal maar aan één kant; een kromme buis die de "wachter" door middel van een touw bediend. Draaibomen en rode lichten zijn zeldzaam. Er worden soms rode vlaggen gebruikt, en er wordt vooral veel getoeterd. Wissels moeten vaak op de grond met hand of voet verschoven worden. Op kruisingen van twee lijnen staan nog de oude draaiseinen, bestaande uit een grote rode schijf. Die komen in Australië ook nog voor, maar die zijn in betere staat. Ze stonden op Java ook bij kruisingen met een gewone spoorlijn, maar dat komt niet meer voor omdat of de gewone spoorlijn of de "suikerlijn" opgeheven is waar dat voorkwam. Er zijn nog forse ijzeren bruggen van vroeger aanwezig en soms ook in gebruik voor een suikertrein, maar er zijn ook hele simpele of zelfs primitieve brugjes. De treinen rijden ook in het donker, en hebben dan soms een vuurtje branden bij wijze van achterlicht.
Ook overwegen zijn primitief; waarschuwingsborden of andreaskruisen komen bijna niet voor; àls er al een slagboom is, is het meestal maar aan één kant; een kromme buis die de "wachter" door middel van een touw bediend. Draaibomen en rode lichten zijn zeldzaam. Er worden soms rode vlaggen gebruikt, en er wordt vooral veel getoeterd. Wissels moeten vaak op de grond met hand of voet verschoven worden. Op kruisingen van twee lijnen staan nog de oude draaiseinen, bestaande uit een grote rode schijf. Die komen in Australië ook nog voor, maar die zijn in betere staat. Ze stonden op Java ook bij kruisingen met een gewone spoorlijn, maar dat komt niet meer voor omdat of de gewone spoorlijn of de "suikerlijn" opgeheven is waar dat voorkwam. Er zijn nog forse ijzeren bruggen van vroeger aanwezig en soms ook in gebruik voor een suikertrein, maar er zijn ook hele simpele of zelfs primitieve brugjes. De treinen rijden ook in het donker, en hebben dan soms een vuurtje branden bij wijze van achterlicht.
Regel 81: Regel 80:
* Asembagus (Asembagoes) Gesloten in circa 2020) Er waren ongeveer zes lijnen. Uitzonderlijk: over één lijn werden zakken suiker in gesloten wagons van de fabriek naar een haventje in Jangkar gebracht. Er rijdt nog wel trein op het fabrieksterrein. Er zouden nog twee stoomlocomotieven bruikbaar zijn, uit 1920. Deze fabriek is nog in gebruik.
* Asembagus (Asembagoes) Gesloten in circa 2020) Er waren ongeveer zes lijnen. Uitzonderlijk: over één lijn werden zakken suiker in gesloten wagons van de fabriek naar een haventje in Jangkar gebracht. Er rijdt nog wel trein op het fabrieksterrein. Er zouden nog twee stoomlocomotieven bruikbaar zijn, uit 1920. Deze fabriek is nog in gebruik.
* Olean (circa 2018) Fabriek gesloten in 2020. Er zouden nog twee bruikbare stoomlocomotieven zijn; de oudste is van 1910.
* Olean (circa 2018) Fabriek gesloten in 2020. Er zouden nog twee bruikbare stoomlocomotieven zijn; de oudste is van 1910.
* Sumberhar(d)jo<ref>Er zijn wel zeven schrijfwijzen</ref>(Falliet in 2015) Er zouden nog acht bruikbare stoomlocomotieven zijn. Stoomlocomotief 9 is in 2023 naar Stoomtrein Katwijk-Leiden gegaan en blijft daar ook.
* [[Banjarmulya#Suikerfabriek Sumberharjo|Sumberhar(d)jo]]<ref>Er zijn wel zeven schrijfwijzen: '''Sugar Factory Sumberharjo''' (Soemberharjo / Soemberhardjo/ Soember-Hardjo) (Pabrik Gula Sumberharjo), Sumberharjo sugar refinery.</ref>(Falliet in 2015) Er zouden nog acht bruikbare stoomlocomotieven zijn. Stoomlocomotief 9 is in 2023 naar Stoomtrein Katwijk-Leiden gegaan en blijft daar ook.


== Gesloten fabrieken ==
== Gesloten fabrieken ==
Regel 102: Regel 101:


{{Appendix}}
{{Appendix}}
 
{{authority control|TYPE=|Wikidata=Q124727528 }}
[[Categorie:Spoorwegen in Indonesië]]
[[Categorie:Spoorwegen in Indonesië]]
[[Categorie:Suikerindustrie]]
[[Categorie:Suikerindustrie]]

Versie van 8 apr 2024 22:42

rel=nofollow

Suikerriettreinen in Indonesië (Kereta Tebu Gula in het Indonesisch) omvat alle smalspoorlijnen die voornamelijk op Java vooral suikerriet vervoeren en vooral vervoerden van de velden naar de suikerfabriek. Alleen al op Java zijn er bijna 200 suikerfabrieken geweest, waarvan enkele tientallen nog in bedrijf zijn, al dan niet met trein.

De oudste "suikerstoomlocomotief" is naar verluidt gebouwd in 1899, en de jongste in 1961.

Historie

Om suikerriet sneller en daarmee goedkoper te kunnen verwerken, werden er na 1900 steeds meer smalspoor netwerken aangelegd rondom de suikerfabrieken, en vaak sloten er twee of meer gebieden op elkaar aan; zo konden er dus enorme netwerken ontstaan, terwijl er op Java (Jawa) ook nog eens circa 20 gewone spoorbedrijven actief waren. In mindere mate werden ook eindproducten van de fabriek vervoerd naar station of haven. Al decennia neemt het treintransport steeds meer af. Diverse fabrieken zijn gesloten en grote railnetwerken zijn verdwenen. Bij veel fabrieken rijdt er nu niet meer één locomotief met veel wagons de velden in, maar rijden er hele rijen vervuilende vrachtwagens de velden in, en die veroorzaken ook nog eens extra drukte op de toch al drukke wegen. Maar dat is niet de enige reden van de afname: soms wordt er rails gestolen.[1]Het is zeker niet zo dat de vraag afneemt; sterker nog, er wordt steeds meer suiker geïmporteerd, omdat de fabrieken op Java nog steeds niet in staat zijn om in de suikerbehoefte in eigen land te voorzien. [2] Ook is het aanplantingsgebied kleiner geworden. Naar het schijnt heeft er nooit openbaar personenvervoer plaatsgevonden op de suikerlijnen; in tegenstelling tot in Taiwan. Toch waren of zijn er in Jatiroto twee vervallen rijtuigen aanwezig die gebruikt werden om scholieren te vervoeren.[3]

De meest voorkomende diesellocomotief is van de Japanse fabrikant Hokuriku uit 1976-1982, in de kleur geel. Deze rijden bij Jatiroto en Semboro. Er zijn echter ook een stuk kleinere groene diesellocs van de Duitse fabrikant Schoema uit de jaren zestig aanwezig. Semboro heeft ook vuurloze stoomlocomotieven[4], en die zijn ook groen. Zij zijn gebouwd in 1928/29 en blijven op het terrein, want ze hebben te weinig capaciteit voor in de velden. Af en toe rijdt er een dieseltrein van de ene naar de andere fabriek.

Om echt op de velden te komen worden er lichte Decauville rails gebruikt, die per dieseltrein aangevoerd worden naar waar het op dat moment nodig is. Dat spoor wordt daar tijdelijk op primitieve wijze "aangesloten" op de permanente lijn. De grote locomotieven zijn echter te zwaar om de velden op te gaan. Dus worden daar kleine locomotieven voor gebruikt, maar in plaats daarvan worden ook nog steeds ossen gebruikt.

Het suikertrein verkeer ging en gaat er veel slechter aan toe dan in Australië en Taiwan. Er vind "weinig" baanonderhoud plaats, en de toestand van de oude rails is vaak dan ook niet best. Ontsporingen komen veel voor, en kunnen uren oponthoud betekenen, omdat ook hersporen op primitieve manier gebeurt.[bron?] Van snelheid is dan ook nauwelijks sprake, hoewel het Semboroaanse netwerk in iets betere staat is en er dus iets sneller gereden kan worden, mits de baan niet overwoekerd of geblokkeerd is. Als een lijn een tijd niet gebruikt is, kun je onderweg allerlei verrassingen tegenkomen. Bijvoorbeeld takken, zandhoop, balken, een auto of scooter, asfalt, enzovoorts.[bron?] Een overwoekerde lijn hoeft dus niet definitief opgeheven te zijn. Het komt voor dat er asfalt over de rails ligt en een locomotief er een paar keer overheen rijdt waarna de route weer bruikbaar is.[bron?] Ook de wagons zijn er veel slechter aan toe dan in Australië en Taiwan, en ze zijn ook veel "eenvoudiger"[bron?] (helemaal open). Stoomlocomotieven zijn vaak nog wel aanwezig, maar worden -voor zover er één rijvaardig is- niet meer regulier ingezet op de veldlijnen. Sommige fabrieken gebruiken ze wel om te rangeren. Daar zijn geen veldlijnen meer.

Ook overwegen zijn primitief; waarschuwingsborden of andreaskruisen komen bijna niet voor; àls er al een slagboom is, is het meestal maar aan één kant; een kromme buis die de "wachter" door middel van een touw bediend. Draaibomen en rode lichten zijn zeldzaam. Er worden soms rode vlaggen gebruikt, en er wordt vooral veel getoeterd. Wissels moeten vaak op de grond met hand of voet verschoven worden. Op kruisingen van twee lijnen staan nog de oude draaiseinen, bestaande uit een grote rode schijf. Die komen in Australië ook nog voor, maar die zijn in betere staat. Ze stonden op Java ook bij kruisingen met een gewone spoorlijn, maar dat komt niet meer voor omdat of de gewone spoorlijn of de "suikerlijn" opgeheven is waar dat voorkwam. Er zijn nog forse ijzeren bruggen van vroeger aanwezig en soms ook in gebruik voor een suikertrein, maar er zijn ook hele simpele of zelfs primitieve brugjes. De treinen rijden ook in het donker, en hebben dan soms een vuurtje branden bij wijze van achterlicht.

Fabrieken waar in 2024 nog treinen de velden in gaan

(Sterk onder voorbehoud)

  • (D)Jatiroto (is verbonden met de fabriek van Semboro) Het netwerk is flink kleiner geworden, en is geen rijvaardige stoomlocomotief meer aanwezig. De kortste lijn naar Semboro gaat eerst zuidoostwaarts over het terrein, en verlaat het terrein onder Lapangan Volley Ball Nevo. De andere lijn verlaat het terrein aan de zuidwest-kant. Algauw is er een driesprong[5], en via het linkerspoor is of was Semboro ook bereikbaar, met vele kleine en grote omwegen.
  • Kedawung / Kedawoeng:[6] Er waren lijnen in zes richtingen. De noordelijke 'ringlijn', die een gewone spoorlijn gelijkvloers kruiste, is voor 2018 opgeheven. Het zuidelijke netwerk had mogelijk verbinding met de gesloten suikerfabriek Panggungrejo (nu suikerproefstation), zo'n 15 kilometer verderop. Kedawung zou ook toeristentrein hebben. Er zouden nog zes stoomlocomotieven in principe rijvaardig zijn; de oudste is uit 1913.
  • Semboro:[7]Deze fabriek is verbonden met de fabriek van Jatiroto. Het (grotendeels voormalige) bedieningsgebied bedraagt zo'n 50 kilometer, en met alle opgeheven lijnen meegeteld zal de lengte algauw 300 kilometer zijn, vooral als het aansluitende netwerk van de opgeheven suikerfabriek Bedadung meegerekend wordt. Sommige delen hebben dubbelspoor, dat soms ook nog gebruikt wordt. Het verste nog bereikbare zuidelijke dorp is Kencong, circa 22 kilometer vanaf Jatiroto. Er kon via diverse zuid-lijnen in de vorm van een lus / cirkel gereden worden, maar dat wordt ook steeds minder.

In noordelijke richting is er nog een lijn met twee spoorwijdtes (700 in 1067 mm) aanwezig tussen de fabriek en station Tanggul, maar er rijden allang geen "1067 treinen" meer. Op het terrein staat een locomotief met die spoorwijdte als aandenken. Op de westelijke lijn zijn er nog drie kruisingen met noord-zuid-lijnen. Stoomlocomotief 29 uit 1961 is in principe rijvaardig.

  • Wringinganom:[8] dit netwerk was tot circa 2021 verbonden met het netwerk van Olean, via de noordelijke "ringlijn". Eén zuidelijke route is nog in bedrijf, maar van oudsher alleen bereikbaar via kleine of grote omweg (de noordelijke ringlijn). Er zouden nog twee stoomlocomotieven in principe rijvaardig zijn; de oudste is uit 1911.

Voor bijna alle hierboven genoemde lijnen geldt dat het "hoofdlijnen" zijn of waren, met tal van zijlijnen.

Fabrieken met alleen nog trein op/bij terrein

Met soms een bijzonderheid er bij vermeld; alle gegevens sterk onder voorbehoud.

  • Cepiring Kendal
  • Gempolkrep
  • Gending: er waren circa acht lijnen.
  • Jatibarang (alleen toeristentrein, polygonale locomotief loods en veel (stoom)locomotieven aanwezig)
  • Krembung-Sidoarjo (Kremboong) Tractoren trekken hier nu de treinen.
  • Madukismo (ook toeristentrein, en die verlaat ook het terrein)
  • Merican / Meritjan
  • Ngadirejo
  • Pagot(t)an (hier werden stoomlocomotieven uit 1928 in 2011 omgebouwd tot vuurloze locomotief)
  • Pangka(h) (alleen nog toeristentrein)
  • Panji
  • Pesantren Baru: van deze fabriek is stoomlocomotief 214 in 2023 naar Stoomtrein Katwijk-Leiden gegaan, en blijft daar ook.
  • Pra(d)jekan (hier rijdt alleen nog melassetrein, tussen fabriek en opslag, en steekt daarom twee keer de hoofdweg over)
  • Purwodadi Glodok (Poerwodadie Magetan): (stoom)trein steekt hoofdweg over tussen twee terreinen, en toeristentrein op terrein.
  • Re(d)josari: restant veldlijn dient als rangeerspoor.
  • Rejo Agung Baru
  • Rendeng: alleen hier hebben de diesellocomotieven letters in plaats van cijfers.
  • Soedono (vuurloze locomotieven) Trein steekt openbare weg schuin over
  • Sgragi: emplacement met tien sporen.
  • Tasik Madu / Sondokoro (toeristentrein op terrein kruist emplacement met 10 sporen)
  • Wonogolan

Vanaf circa 2015 gesloten veldnetwerken

  • Asembagus (Asembagoes) Gesloten in circa 2020) Er waren ongeveer zes lijnen. Uitzonderlijk: over één lijn werden zakken suiker in gesloten wagons van de fabriek naar een haventje in Jangkar gebracht. Er rijdt nog wel trein op het fabrieksterrein. Er zouden nog twee stoomlocomotieven bruikbaar zijn, uit 1920. Deze fabriek is nog in gebruik.
  • Olean (circa 2018) Fabriek gesloten in 2020. Er zouden nog twee bruikbare stoomlocomotieven zijn; de oudste is van 1910.
  • Sumberhar(d)jo[9](Falliet in 2015) Er zouden nog acht bruikbare stoomlocomotieven zijn. Stoomlocomotief 9 is in 2023 naar Stoomtrein Katwijk-Leiden gegaan en blijft daar ook.

Gesloten fabrieken

(Selectie)

  • Jatibarang: alles is nog aanwezig, waaronder veel stoomlocomotieven en een unieke polygonale locomotiefloods; één van de oudste gebouwen op Java. Er is of was een toeristentreintje op het terrein.
  • Gondang Baru: tot 2021 reed er een treintje voor toeristen, en die ging ook even van het terrein af.
  • Gunungsari: deze fabriek is verdwenen, en lag in feite aan de zuidkant van het Semboroaanse netwerk, bij Kencong.

Bij veel actieve en inactieve fabrieken staan stoomlocomotieven of zelfs een diesellocomotief op een voetstuk als aandenken. Maar of ze daar ook blijven staan is ook onzeker.

Andere producten

Er zijn ook nog wat smalspoor lijntjes aangelegd voor de rubber en palmolie industrie, vooral op Sumatra (Sumatera), maar daar is weinig van over. De laatste rubber trein was van BSP Rubber Factory te Bunut, naast de spoorlijn en het gelijknamige maar gesloten station. De rubberlijn van enkele kilometers zou nog aanwezig zijn en gaat met een hoog viaduct over de spoorlijn. De laatste filmopnames met rijdende trein dateren van 2021. Hetzelfde geldt ongeveer voor de palmolie lijnen die er nog waren bij Aekloba, Kebun Negeri Lama, en PTPN IV Ajamu; de laatste opnames zijn uit 2016 - 2022.

Bronnen

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties
rel=nofollow
rel=nofollow
rel=nofollow