Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed

Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.

  • Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
  • Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
rel=nofollow

Kristalontvanger: verschil tussen versies

Uit Wikisage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Geen bewerkingssamenvatting
(→‎Uitvoeringen: Hier dus ook hoofdletters.)
 
Regel 10: Regel 10:
In vroeger jaren bouwde bijna elke beginnende [[radioamateur]] als eerste een kristalontvanger. In de begintijd wikkelde men zelf de spoel, niet zelden met eenvoudig koperdraad om de koker van een toiletrol<ref>{{Citeer web|url=http://home.hccnet.nl/piet.blaas/kristalontvanger.htm|titel=Kristalontvanger|bezochtdatum=2016-07-24|werk=home.hccnet.nl}}</ref> en was de kristaldetector een speciaal element bestaande uit een stukje [[galeniet|loodglanskristal]] waarop men met een scherpe metalen punt een plek zocht die [[Gelijkrichter|gelijkrichtend]] werkte en daarmee [[Demodulatie (transmissie)|demodulatie]] mogelijk maakte. Zo'n kristaldetector was eigenlijk de voorloper van de [[puntcontactdiode]].
In vroeger jaren bouwde bijna elke beginnende [[radioamateur]] als eerste een kristalontvanger. In de begintijd wikkelde men zelf de spoel, niet zelden met eenvoudig koperdraad om de koker van een toiletrol<ref>{{Citeer web|url=http://home.hccnet.nl/piet.blaas/kristalontvanger.htm|titel=Kristalontvanger|bezochtdatum=2016-07-24|werk=home.hccnet.nl}}</ref> en was de kristaldetector een speciaal element bestaande uit een stukje [[galeniet|loodglanskristal]] waarop men met een scherpe metalen punt een plek zocht die [[Gelijkrichter|gelijkrichtend]] werkte en daarmee [[Demodulatie (transmissie)|demodulatie]] mogelijk maakte. Zo'n kristaldetector was eigenlijk de voorloper van de [[puntcontactdiode]].


Later kwam de [[germaniumdiode]], uitgevoerd als [[puntcontactdiode]], op het toneel ter vervanging van de omslachtige en onstabiele loodglanskristaldetector. Een veelgebruikt type is de OA89. Ook kwamen er algauw antennespoelen op de markt met betere prestaties dan de zelf gewikkelde. De eerst veel gebruiktespoel 402 werd gefabriceerd door [[Amroh N.V.]] in [[Muiden]].  Later gebruikte men ook wel de [[Koninklijke Philips|Philips]] universeelspoel PP 11 hiervoor.<ref>[http://www.hansotten.com/index.php?page=pp11spoel Philips universeelspoel PP 11] hansotten.com</ref>
Later kwam de [[germaniumdiode]], uitgevoerd als [[puntcontactdiode]], op het toneel ter vervanging van de omslachtige en onstabiele loodglanskristaldetector. Een veelgebruikt type is de OA89. Ook kwamen er algauw antennespoelen op de markt met betere prestaties dan de zelf gewikkelde. De eerst veel gebruiktespoel 402 werd gefabriceerd door [[AMROH N.V.]] in [[Muiden]].  Later gebruikte men ook wel de [[Koninklijke Philips|Philips]] universeelspoel PP 11 hiervoor.<ref>[http://www.hansotten.com/index.php?page=pp11spoel Philips universeelspoel PP 11] hansotten.com</ref>


In tegenwoordige uitvoeringen is de hoogohmige koptelefoon vervangen door een kristaloortelefoontje. Door de eigencapaciteit hiervan kan de afvlakcondensator vervallen.
In tegenwoordige uitvoeringen is de hoogohmige koptelefoon vervangen door een kristaloortelefoontje. Door de eigencapaciteit hiervan kan de afvlakcondensator vervallen.

Huidige versie van 16 mrt 2018 om 13:58

Een kristalontvanger is de eenvoudigste uitvoering van een radio-ontvanger,[1] bestaande uit een spoel en afstemcondensator die samen de afstemkring vormen, een kristaldetector met afvlakcondensator als demodulator en een koptelefoon. De ontvanger is genoemd naar de diode in de kristaldector, die oorspronkelijk van een pyrietkristal gemaakt was.[2]

Dit type radio-ontvanger werkt uitsluitend indien de zender een amplitudegemoduleerd signaal uitzendt, dus niet met de tegenwoordig veel meer gebruikte FM-zenders.

Uitvoeringen

In vroeger jaren bouwde bijna elke beginnende radioamateur als eerste een kristalontvanger. In de begintijd wikkelde men zelf de spoel, niet zelden met eenvoudig koperdraad om de koker van een toiletrol[3] en was de kristaldetector een speciaal element bestaande uit een stukje loodglanskristal waarop men met een scherpe metalen punt een plek zocht die gelijkrichtend werkte en daarmee demodulatie mogelijk maakte. Zo'n kristaldetector was eigenlijk de voorloper van de puntcontactdiode.

Later kwam de germaniumdiode, uitgevoerd als puntcontactdiode, op het toneel ter vervanging van de omslachtige en onstabiele loodglanskristaldetector. Een veelgebruikt type is de OA89. Ook kwamen er algauw antennespoelen op de markt met betere prestaties dan de zelf gewikkelde. De eerst veel gebruiktespoel 402 werd gefabriceerd door AMROH N.V. in Muiden. Later gebruikte men ook wel de Philips universeelspoel PP 11 hiervoor.[4]

In tegenwoordige uitvoeringen is de hoogohmige koptelefoon vervangen door een kristaloortelefoontje. Door de eigencapaciteit hiervan kan de afvlakcondensator vervallen.

De kristalontvanger bevat geen energiebron en geen versterkerelement en onttrekt de energie voor de koptelefoon of het oortelefoontje aan de energie van de zender. Daarom kan de ontvanger alleen signalen verwerken die sterk genoeg zijn, dus met zenders die niet al te ver weg staan.[1]

Geschiedenis

In het nummer van Panorama van 17 december 1913 stond hoe een kristalontvangtoestel in elkaar zat. Het kon gemaakt worden van o.a. een sigarenkistje, de stuk van een bezemsteel als spoelkern en zilverpapier voor de condensator.[2] In deze periode was het luisteren naar radiosignalen voor particulieren nog verboden, en dat gold in sterke mate tijdens de Eerste Wereldoorlog. Later besprak J. Corver de kristalontvanger in het boek ‘Het draadloze amateurstation’ uit 1922.

Bij de ontwikkeling van de radio, toen de toestellen commercieel in de handel kwamen, werden de kristalontvangers nog maar weinig gemaakt. Maar als goedkoop en eenvoudig te maken ontvanger die geen stroombron nodig heeft, is het apparaat tot lang na de Tweede Wereldoorlog gemaakt.

Wikimedia Commons  Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Crystal radios op Wikimedia Commons.

rel=nofollow

Bronvermelding

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. 1,0 1,1 Kristalontvanger - Beeld en Geluid wiki. www.beeldengeluidwiki.nl Geraadpleegd op 2016-07-24
  2. 2,0 2,1 Van kristaldetector tot transistor. www.rotterdamsradiomuseum.nl Geraadpleegd op 2016-07-24
  3. º Kristalontvanger. home.hccnet.nl Geraadpleegd op 2016-07-24
  4. º Philips universeelspoel PP 11 hansotten.com
rel=nofollow
Q695140 op Wikidata  Intertaalkoppelingen via Wikidata (via reasonator)
rel=nofollow
rel=nofollow